Τι είναι η ινσουλινοαντίσταση

Μια σχετικά πρόσφατη έρευνα απέδειξε ότι η πρώιμη τριχόπτωση (σε ηλικίες κάτω των 30χρ) είναι σημάδι ινσουλινοαντίστασης. Σε αυτό το άρθρο θα αναφερθούμε στην ινσουλινοαντίσταση, τι είναι, ποια είναι τα σημάδια της και τι μπορούμε να κάνουμε.

Τι είναι η ινσουλινοαντίσταση

Η ινσουλινοαντίσταση (Insulin resistance (IR)) η απλώς "αντίσταση στην ινσουλίνη", είναι μια κατάσταση, στην οποία το ανθρώπινο σώμα δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει σωστά την ινσουλίνη που παράγει. Η ινσουλίνη, είναι μια ορμόνη που την παράγει το πάγκρεας και η δουλειά της είναι να βοηθάει το σώμα να χρησιμοποιήσει την γλυκόζη (την πηγή ενέργειας του σώματος) ως ενέργεια για τις λειτουργίες του.

Όταν τρώμε κάτι, το πεπτικό σύστημα μας διασπά την τροφή σε γλυκόζη, την οποία γλυκόζη την χρειαζόμαστε για τα κύτταρα μας. Η γλυκόζη μεταφέρεται στα κύτταρα μέσο του αίματος και ονομάζεται και γλυκόζη (ή απλά "ζάχαρο") του αίματος. Όσο περισσότερη γλυκόζη λοιπόν έχουμε στο αίμα μας, τόσο περισσότερη ινσουλίνη πρέπει να εκκρίνει το πάγκρεας για να μεταφέρει την γλυκόζη στα κύτταρα, η οποία θα χρησιμοποιηθεί από αυτά.

Όταν ένα άτομο έχει αντίσταση στην ινσουλίνη, στην ουσία τα κύτταρα του δεν αντιδρούν σωστά στην ινσουλίνη, δηλαδή θα λέγαμε ότι "κλείνουν" κάπως και "αντιστέκονται" σε αυτήν. Ωστόσο ο οργανισμός, βλέποντας την γλυκόζη να μην αφομοιώνεται σωστά, παράγει αυτόματα περισσότερη ινσουλίνη, κάτι που με τον καιρό προκαλεί προβλήματα αφού το πάγκρεας δεν μπορεί να ανταπεξέλθει στις ολοένα και αυξανόμενες απαιτήσεις για ινσουλίνη και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μην απορροφάτε πλέον η γλυκόζη, οδηγώντας έτσι με τον καιρό το άτομο αυτό σε σακχαρώδη διαβήτη. Συνήθως όσοι έχουν ινσουλινοαντίσταση, έχουν και αυξημένες τιμές ινσουλίνης και γλυκόζης στο αίμα τους.

[Η εικόνα είναι από το ahajournals.org]

Τα συμπτώματα της ινσουλινοαντίστασης

Αντίθετα με άλλα προβλήματα της υγείας, η ινσουλινοαντίσταση δεν έχει κάποια στάνταρ σημάδια, ενώ τα συμπτώματα που παρουσιάζουν όσοι πάσχουν από ινσουλινοαντίσταση είναι αβέβαια. Όταν επαρκής ποσότητα γλυκόζης δεν μπαίνει στα κύτταρα, πιθανών να παρουσιαστούν κάποια συμπτώματα, όπως χαμηλή ενέργεια, συχνή πείνα, αδυναμία συγκέντρωσης και αίσθηση κούρασης μετά από κάθε γεύμα. Αυτά ωστόσο τα συμπτώματα μπορεί να είναι και αποτέλεσμα προβληματικής διατροφής και όχι απαραίτητα ινσουλινοαντίστασης.

Παρότι άτομα που πάσχουν από ινσουλινοαντίσταση είναι συνήθως υπέρβαρα, το παραπανίσιο βάρος δεν είναι σημάδι ινσουλινοαντίστασης, αφού ένα ποσοστό 20% των ατόμων με ινσουλινοαντίσταση έχουν κανονικό βάρος, οπότε μην αποφύγεις την αναζήτηση αν έχεις φυσιολογικό βάρος.

Παρότι τα συμπτώματα της ινσουλινοαντίστασης είναι όπως είπαμε αβέβαια, υπάρχουν ωστόσο κάποια από αυτά που είναι συμπτώματα ινσουλινοαντίστασης. Ένας γιατρός για παράδειγμα μπορεί να κάνει διάγνωση της ινσουλινοαντίστασης βασιζόμενος σε κάποια κριτήρια. Αν κάποιος έχει το λιγότερο τρία από τα παρακάτω κριτήρια, τότε το πιο πιθανό είναι να έχει ινσουλινοαντίσταση.

Τα κριτήρια αυτά είναι:

  • Μέγεθος μέσης μεγαλύτερο από 90εκ για τους άντρες και μεγαλύτερο από 1μέτρο για τις γυναίκες.
  • Αρτηριακή πίεση 130/85 mmHg ή μεγαλύτερη.
  • Οι τιμές της HDL χοληστερίνης είναι μικρότερες από 50 mg/dl για τις γυναίκες και μικρότερες από 40 mg/dl για τους άντρες.
  • Οι τιμές της γλυκόζης νηστείας είναι πάνω από τα φυσιολογικά όρια (100 mg/dl).
  • Οι τιμές τριγλυκεριδίων μετά από νηστεία είναι μεγαλύτερες από 150 mg/dL.

Αν έχει κάποιος τουλάχιστον τρία από τα παραπάνω κριτήρια, τότε το πιθανότερο είναι να έχει ινσουλινοαντίσταση, άσχετα από το σωματικό βάρος του. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα μεγαλύτερο κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2 αλλά και κίνδυνο για καρδιακές παθήσεις.

Επίσης υπάρχουν και κάποια άλλα συμπτώματα που μπορεί να "φωνάζουν" ινσουλινοαντίσταση και είναι τα παρακάτω:

  • Λήθαργος
  • Συχνό αίσθημα πείνας
  • Δυσκολία συγκέντρωσης (γνωστό και ως "brain fog")
  • Υψηλά επίπεδα LDL (κακής) χοληστερίνης.
  • Ξαφνικές αλλαγές στην διάθεση
  • Προβλήματα στον ύπνο
  • Υπογονιμότητα
  • Η υπερβολική τριχοφυΐα στο πρόσωπο και στο σώμα, ιδιαίτερα στις γυναίκες, πιθανών να είναι σημάδι ινσουλινοαντίστασης.

Αν η ινσουλινοαντίσταση αρχίσει να αναπτύσσετε σε προδιαβήτη ή ακόμη και διαβήτη τύπου 2, τότε τα συμπτώματα θα περιλαμβάνουν και υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και τα συμπτώματα του διαβήτη τύπου 2, όπως η πολυδιψία (έντονη δίψα), η πολυουρία (και ειδικότερα κατά τις βραδινές ώρες), η πολυφαγία, η οποία όμως συνοδεύεται από απώλεια και όχι από αύξηση βάρους (εξαιτίας της ανικανότητας των κυττάρων να προσλάβουν γλυκόζη), ο κνησμός, η συχνή εξάντληση χωρίς ιδιαίτερη σωματική δραστηριότητα, η δυσκολία επούλωσης των πληγών και τέλος οι συχνές φλεγμονές και λοιμώξεις.

Η ινσουλινοαντίσταση μπορεί επίσης να αναγνωριστεί από τα εξής σημάδια

Μελανίζουσα ακάνθωση (Acanthosis nigricans)

Η μελανίζουσα ακάνθωση είναι μια δερματοπάθεια με πιο αξιοσημείωτη ένδειξη τα σκούρα μπαλώματα του δέρματος με μία παχιά, βελούδινη υφή. Αυτά τα μπαλώματα μπορεί να εμφανίζονται στις μασχάλες, στη βουβωνική χώρα, το λαιμό, τους αγκώνες, τα γόνατα, αρθρώσεις, ή πτυχές του δέρματος. Χείλη, παλάμες και τα πέλματα των ποδιών μπορεί επίσης να επηρεαστούν.

Κρεατοελιές

Η κρεατοελιές (τα κομμάτια που είναι σαν ελιές και εξέχουν ή κρέμονται από το δέρμα) συνδέονται με την ινσουλινοαντίσταση. Χαρακτηριστικό σημάδι της ινσουλινοαντίστασης είναι οι πολλές κρεατοελιές στο πρόσωπο, στον λαιμό, στο στήθος και στην πλάτη.

Τι προκαλεί ινσουλινοαντίσταση

Οι ερευνητές προσπαθούν να βρουν τι ακριβώς προκαλεί την ινσουλινοαντίσταση. Είναι γνωστό ότι η κυριότερη αιτία της ινσουλινοαντίστασης είναι η παχυσαρκία. Μια θεωρία θέλει ότι η συγκέντρωση λίπους στην μέση, προκαλεί "πνίξιμο" των λιποκυττάρων, με αποτέλεσμα αυτά να αδρανοποιούνται. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα το σώμα να αντιδρά με φλεγμονώδης αντίδραση, όπου ξεκινά έτσι η ινσουλινοαντίσταση.

Θεραπεία

Προς το παρών δεν υπάρχει κάποιο φάρμακο εγκεκριμένο για την θεραπεία της ινσουλινοαντίστασης.Αυτό που μπορεί να γίνει είναι η μείωση του σωματικού λίπους (και του βάρους) και η γυμναστική. καθώς αυξάνει την ευαισθησία των κυττάρων στην ινσουλίνη. Επειδή επίσης το κάπνισμα έχει συνδεθεί με την ινσουλινοαντίσταση, η ελάττωση του πιθανών να έχει θετικά αποτελέσματα.

Ένα σημαντικό βήμα επίσης είναι η μείωση των υδατανθράκων και η αύξηση των ακόρεστων λιπαρών, όπως το ελαιόλαδο, το αβοκάντο και οι ξηροί καρποί. Επίσης η συχνή κατανάλωση ψαριού βοηθά στην ινσουλινοαντίσταση, ενώ το μοίρασμα των γευμάτων σε μικρότερα και να καταναλώνονται ανά 2-3 ώρες την ημέρα, βοηθά στο να διατηρούνται τα επίπεδα της ινσουλίνης χαμηλά.

Μια έρευνα έδειξε ότι η διατροφή που περιλαμβάνει σαλικυλικά μπορεί να βοηθήσει. Τα σαλικυλικά είναι χημικά που βρίσκονται φυσικά στα φυτά και είναι πρωτεύον συστατικό της ασπιρίνης και άλλων παυσίπονων. Βρίσκονται επίσης σε πολλά φρούτα και λαχανικά, καθώς και σε πολλά κοινά προϊόντα υγείας και ομορφιάς. Μήλα, αβοκάντο, μούρα, χουρμάδες, ακτινίδια, ροδάκινα, βατόμουρα, σύκα, σταφύλια, δαμάσκηνα φρέσκα και ξερά, φράουλες, κεράσια, γκρέιπφρουτ, κουνουπίδι, αγγούρια, μανιτάρια, ραπανάκια, μελιτζάνες, σπανάκι, κολοκυθάκια, μπρόκολο, αράπικα φιστίκια, αιγινίτικα φιστίκια και αμύγδαλα περιέχουν σαλικυλικά.

Συμπληρώματα που μπορείτε να πάρετε

Coenzyme Q10 (CoQ10) : Βοηθά στην υγεία της καρδιάς και προστατεύει από την LDL (κακή) χοληστερίνη. Άλφα Λιποϊκό Οξύ - Alpha Lipoic Acid (ALA): Βοηθά τα κύτταρα να γίνουν πιο ευαίσθητα στην ινσουλίνη, μειώνοντας έτσι τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Μαγνήσιο: Το μαγνήσιο εμπλέκεται σε πάνω από 300 διαφορετικές μεταβολικές διεργασίες στο σώμα μας, που είναι κρίσιμες για την λειτουργία του μεταβολισμού, της πέψης και της θρέψης. Η λήψη συμπληρωμάτων μαγνησίου έδειξαν σε έρευνες που έγιναν σε ποντίκια βελτίωση στην ινσουλινοαντίσταση. Καλύτερες μορφές είναι οι: κιτρικό (citrate), χηλικό (chelate) ή glycinate. Αποφύγετε τον τύπο "oxide". Χρώμιο: Το χρώμιο σταθεροποιεί τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και πιθανών να βοηθά τα κύτταρα να αξιοποιήσουν την γλυκόζη και να κάψουν έτσι το λίπος. Η καλύτερη μορφή είναι η "GTF".

Σχετικές έρευνες